Świąteczne zakupy mogą być bezpieczne — wystarczy kilka prostych zasad: sprawdzaj sprzedawcę, używaj zaufanych płatności, nie klikaj podejrzanych linków i zgłaszaj oszustwa.
Średni czas czytania tego artykułu to 3 minuty i 27 sek.
Święta to czas zakupów i radości, ale też okres wzmożonej aktywności oszustów. Poniżej znajdziesz praktyczny przewodnik podzielony na formy zakupów, z mapą zagrożeń i prostymi zasadami, które zrozumie każdy — od najmłodszych po seniorów.
Zakupy na portalach aukcyjnych i marketplace (Allegro/Vinted/Empik/Amazon...)
Mapa zagrożeń: fałszywe ogłoszenia, podmienione linki do płatności, nieistniejący sprzedawcy. Jak unikać: sprawdź ocenę sprzedawcy, historię sprzedaży i komentarze; dostępność regulaminu oraz opcji wsparcia telefonicznego przy zakupie, korzystaj z systemu ochrony kupujących; nie przelewaj pieniędzy poza platformę. Zaufaj płatnościom oferowanym przez serwis i używaj opcji „płatność przy odbiorze” jeśli to możliwe. Dobre praktyki: kupuj tylko od zweryfikowanych kont; zachowaj zrzuty ekranu oferty; nie klikaj linków z e‑maili — wchodź na portal ręcznie lub korzystaj z aplikacji.
Sklepy internetowe (Allegro / Amazon / Empik / Zalando / Media Expert…)
Mapa zagrożeń: fałszywe sklepy podszywające się pod znane marki, brak szyfrowania, wyłudzenia danych karty. Jak unikać: sprawdź czy adres zaczyna się od https:// i czy certyfikat pasuje do domeny; poszukaj opinii o sklepie; preferuj płatności z ochroną kupującego (np. płatność kartą z chargeback), gdzie się da korzystaj z oficjalnej aplikacji, wprowadzaj adres sklepu z ręki, nie korzystaj z linków przesłanych przez sms lub e-mail. Dobre praktyki: używaj silnych haseł i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe; nie zapisuj danych karty w sklepie.
OLX i inne ogłoszenia prywatne (Gratka / FB Lokalnie / Gumtree / Sprzedajemy / OLX ...)
Mapa zagrożeń: prośby o przedpłatę, fałszywe potwierdzenia wysyłki, smishing z linkami do „płatności”. Jak unikać: prowadź rozmowy w ramach czatu serwisu; nie wysyłaj pieniędzy poza systemem platformy; gdzie to możliwe korzystaj z aplikacji wybieraj wysyłkę za pobraniem lub oficjalne opcje oferowane przez platformy. Dobre praktyki: spotykaj się w bezpiecznym, publicznym miejscu; zabierz osobę towarzyszącą, nigdy nie klikaj na linki przesłane na sms czy email, poproś o dodatkowe zdjęcia produktu lub zdjęcie paragonu jego wcześniejszego zakupu.
Zakupy w sklepach stacjonarnych
Mapa zagrożeń: kieszonkowcy, skimming kart przy terminalach, fałszywe promocje. Jak unikać: trzymaj portfel blisko ciała; obserwuj terminal przy płatności; unikaj korzystania z publicznych Wi‑Fi do płatności. Policja przypomina o ostrożności w zatłoczonych miejscach i zabezpieczeniu rzeczy osobistych. Dobre praktyki: płacenie zbliżeniowe z limitem lub BLIK zamiast noszenia dużych kwot, zwracanie uwagi na zawyżone ceny opisane jako super promocja lub okazja.
Płatności, BLIK i przelewy
Mapa zagrożeń: wyłudzenia kodów BLIK, fałszywe SMS-y, przekierowania do fałszywych stron banków. Jak unikać: nigdy nie podawaj kodu BLIK osobie dzwoniącej lub piszącej; potwierdzaj transakcje w aplikacji bankowej; nie klikaj linków w SMS-ach. System BLIK ma zabezpieczenia, ale użytkownik musi chronić kody i autoryzacje. Dobre praktyki: włącz powiadomienia o transakcjach; ustaw limity dzienne, NIE klikaj w linki z SMS lub email.
Odbiór paczek i wypłata z bankomatu
Mapa zagrożeń: podszywanie się pod kuriera, skimming przy bankomatach, „pomoc” nieznajomych. Jak unikać: sprawdź nadawcę i numer przesyłki; przy bankomacie zasłoń klawiaturę i unikaj pomocy obcych; korzystaj z bankomatów w dobrze oświetlonych miejscach, sprawdź bankomat pod kątem skimmingu, korzystaj z wypłat zbliżeniowych lub BLIK.
Zbiórki charytatywne
Mapa zagrożeń: fałszywe zbiórki, linki do płatności poza oficjalnymi kanałami. Jak unikać: wpłacaj tylko na oficjalne konta organizacji; sprawdź wiarygodność organizatora; unikaj przekazywania danych przez SMS. Dobre praktyki: wspieraj znane organizacje lub sprawdzone lokalne inicjatywy, nigdy nie klikaj na linki z SMS lub email aby wspomóc, zawsze korzystaj z oficjalnych stron wpisanych z ręki.
Zakończenie
Twoja czujność to najlepsze zabezpieczenie. Sprawdzaj, pytaj, dokumentuj i zgłaszaj podejrzane sytuacje — to chroni Ciebie i innych. Pamiętaj nigdy nie klikaj na linki z sms lub e-mail jest to najczęstsze forma Phishingu oraz przekierowania cię na złośliwe oprogramowanie jakie stosują cyberprzestępcy.
Życzymy samych bezpiecznych i udanych zakupów na święta!
I proszę przekaż ten komunikat do swoich najbliższych- średni czas czytania tego artykułu to 3 minuty i 27 sek.
